ตอนที่ ๒ ยังอยู่ในลำปาง มีดังนี้
– พระธาตุลำปางหลวง (พระนลาฎเบื้องขวา, พระศอเบื้องหน้า-หลัง), พระแก้วมรกต
– พระธาตุม่วงคำ (พระธาตุ “มหาจานุกํง” พระธาตุคางเบื้องซ้าย), พระเกศาธาตุ ๘ เส้น
– วัดพระแก้วดอนเต้า (มะแกว (หัวใจ)), พระเกศาธาตุ
– สุสานไตรลักษณ์ (ไปนมัสการหลวงปู่เกษม)
—————————————-
วันนี้ต้องเดินทางจากลำปางไปถวายกรอบรูป “พระบรมสารีริกธาตุส่วนสำคัญ ที่ประดิษฐานในประเทศไทย” สองจังหวัดในวันเดียว และต้องขับรถผ่านป่าเขาและต้องทำเวลาให้ได้ครบตามที่กำหนด
ในจังหวัดลำปางซึ่งมีในลีสดังนี้
– วัดเวียง (เล็บมือ)
– วัดอุมลอง (กระดูกด้ามพร้า)
– วัดดอยป่าตาล “ม่อนวัวนอน” (พระธาตุลิ้นไก่)
– พระธาตุจอมปิง (ซี่โครงซ้าย)
– พระธาตุลำปางหลวง (พระนลาฎเบื้องขวา, พระศอเบื้องหน้า-หลัง), พระแก้วมรกต, พระเจ้าศิลา (จากละโว้) ไม้ขะจาว(ตั้งแต่สมัยพุทธกาล)
– พระธาตุม่วงคำ (คางเบื้องซ้าย)
– วัดพระแก้วดอนเต้า (มะแกว (หัวใจ), พระเกศาธาตุ)
– สุสานไตรลักษณ์ (ไปนมัสการหลวงปู่เกษม)
พะเยา
– พระธาตุแจ้โว (ปลายพระนาสิก) – พระธาตุดอยน้อย (นิ้วก้อย)
– พระธาตุจอมทอง (พระกรเบื้องซ้าย) – พระธาตุภูขวาง (พระหัตถ์เบื้องขวา+พระเกศา ๓ เส้น)
———————————————————-
วัดพระธาตุลำปางหลวง
ตำบลลำปางหลวง อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง
ตามตำนานวัด ประดิษฐาน พระเกศาธาตุ พระนลาฏเบื้องขวา พระศอด้านหน้าและหลัง พระแก้วมรกต พระเจ้าศิลา (จากละโว้) ไม้ขะจาว(ตั้งแต่สมัยพุทธกาล)
ประวัติวัดพระธาตุลำปางหลวง ได้จากตำนานต่างๆพอสรุปได้ว่าวัดนี้มีความสำคัญมาตั้งแต่พุทธกาลแล้ว ยังคงความสำคัญเรื่อยมา ดังเช่นในตำนานมีการกล่าวถึงการเสด็จมา นมัสการพระธาตุของพระนางกามเทวี ราวพ.ศ.๑๒๐๐ เศษ วัดมีการบูรณะเรื่อยมา ตามที่มีบันทึกคือ จากศิลาจารึกกล่าวว่าพ.ศ. ๑๙๙๒ เจ้าหารและท้อง ได้ทราบพระเจดีย์สูง ๑๕ วากว้าง ๓ วาพ.ศ. ๒๐๓๙ เจ้าหมื่นคำเพชรได้บูรณะกำแพงพ.ศ.๒๐๓๙ เจ้าหาญศรีธัตถะทได้บูรณะพระเจดีย์อีกฐานกว้าง ๑๒ วา สูง ๒๒ วา ๒ ศอกและได้บูรณะอีกหลายครั้ง
วัดนี้เป็นที่ประดิษฐานของพระแก้วมรกตวัดนี้เป็นปูชนียสถานที่สำคัญที่สุด แห่งหนึ่งในอาณาจักรล้านนาจนถึงปัจจุบัน สิ่งที่ประดิษฐานภายในวัดมีดังนี้
๑.ในองค์เจดีย์ภายในบรรจุพระบรมเกศาธาตุ ซึ่งพระพุทธเจ้ามอบให้ลัวะอ้ายก่อนเมื่อครั้งพุทธกาล และได้สร้างเจดีย์สูง ๗ ศอกเพื่อประดิษฐานพระเกศา
หลังจากนั้นพระมหากัสสปะได้เอา พระบรมสารีริกธาตุพระนลาฏเบื้องขวา และพระเมฆิยะได้เอาพระบรมสารีริกธาตุส่วนลำคอข้างหน้าและข้างหลังมาบรรจุไว้พระธาตุเจดีย์ได้ถูกสร้างบูรณะหลายครั้งองค์ที่เห็นปรากฏอยู่นี้เจ้าเมืองศรีธัตถะสร้างขึ้นเมื่อพ.ศ ๒๐๓๙
๒. วิหารหลวง สร้างเมื่อพ.ศ.๒๐๑๙ โดยเจ้าหมื่นคำเพชรภายในมีซุ้มมณฑปประดิษฐานพระเจ้าล้านทอง ซึ่งหล่อขึ้นในพ.ศ.๒๑๐๖ มีภาพจิตรกรรมเรื่องทศชาติและพรหมจักรซึ่งเขียนขึ้นราวกลางพุทธศตวรรษ ที่ 20 นอกจากนี้ยังมีศิลปะวัตถุที่สำคัญอีก คือ ธรรมาสน์สวดและเทศน์พุทธาภิเษกและอาสนะสงฆ์ซึ่งเจ้านายสมัยโบราณผู้มีศรัทธาถวายให้แก่วัด
๓. วิหารพระพุทธ ไม่ปรากฏชื่อผู้สร้างแต่คงมีอายุไม่น้อยกว่า ๗๐๐ ปีและถูกบูรณะซ่อมแซมในปี พ.ศ.๒๓๔๕
๔. ซุ้มประตูโขงโครงสร้างขึ้นราวปีพุทธศตวรรษที่ ๒๑
๕. วิหารน้ำแต้ม สันนิษฐานว่าโครงสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ ๒๑ เป็นอาคารไม้ที่เก่าแก่ที่สุดของภาคเหนือภายในมีค่ากิจกรรมฝาผนังคงมีอายุตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ ๒๑ ลงมา ซึ่งเขียนไว้บนแผงไม้คอสองของวิหาร
คอสองด้านพระหัตถ์ซ้ายของพระประธานเป็นเรื่องท้าวสักกะ ส่วนคอสองด้านพระหัตถ์ขวาเป็นเรื่องพระนางสามาวดี เป็นนิทานชาดกนอกนิบาตอธิบายพระสูตรพระไตรปิฎก สาระของเรื่องกล่าวถึงผลของการครองตนด้วยความไม่ประมาท เป็น เน้นเรื่องกรรมดีกรรมชั่ว
๖. วิหารพระเจ้าศิลา สร้างเมื่อพ.ศ.๑๒๐๐ เศษ โดยพระเจ้ากรุงละโว้ พระราชบิดาของพระนางจามเทวีเพื่อประดิษฐานพระเจ้าศิลาซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่เก่าแก่ที่สุดในกรุงละโว้สมัยนั้น
๗. ปล่องหนังทิพย์ช้าง ซึ่งหนังทิพย์ช้างได้อาศัยปล่องนี้ลอดเข้าไปยิงท้าวมหายศ แม่ทัพพม่า ขณะพักไพร่พลอยู่ในวัดนี้ซึ่งขณะนั้นลำปางเป็นเมืองขึ้นของพม่าในปีพ.ศ.๒๒๗๕
๘. พระอุโบสถ สร้างขึ้นเมื่อพ.ศ.๒๐๑๙ และปฏิสังขรณ์ในสมัยรัตนโกสินทร์พ.ศ.๒๔๖๗
๙. ไม้ขะจาว ในตำนานกล่าวว่า ลัวะอ้ายกอนใช้เป็นไม้คานหาบกระบอกน้ำผึ้ง มะพร้าว มะตูม มาถวายพระพุทธเจ้าแล้วเอาไม้นี้ปักทางปลายลงเลยเกิดเป็นต้นขึ้นมาอายุประมาณ ๒๕๐๐ กว่าปี
๑๐. วิหารต้นแก้ว ถูกปฏิสังขรณ์ใหม่หมด พ.ศ.๒๕๑๐ จนไม่เหลือหลักฐานเก่าแก่ให้เห็นว่าเดินสร้างขึ้นตั้งแต่ครั้งใด
๑๑. กุฏิพระแก้วไม่ปรากฏเวลาผู้สร้างแต่คงมีอายุไม่น้อยกว่า ๔๐๐ ปีเป็นที่ประดิษฐานพระแก้วมรกต
๑๒. ซุ้มพระพุทธบาท สร้างครอบรอยพระพุทธบาท ฐานก่อขึ้น เป็นชั้นคล้ายพระเจดีย์สร้างเมื่อปี ประมาณพ.ศ.๑๙๙๒ เจ้าเมืองหาญแต้ท้องเป็นผู้สร้างภายในซุ้มพระพุทธบาทสามารถมองเห็นเงาพระธาตุ และพระวิหารมุมกลับ
หลังจากถวายกรอบรูปแสดง “พระบรมสารีริกธาตุส่วนสำคัญ ที่ประดิษฐานในประเทศไทย” ที่วัดพระธาตุลำปางหลวงแล้ว ก็เดินทางต่อไปยัง วัดพระธาตุม่วงคำ
—————————
วัดพระธาตุม่วงคำ
ตำบลกล้วยแพะ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง
- ประดิษฐาน พระเกศาธาตุ ๘ เส้น ไม้กัมประ (ไม้มะม่วง ที่พระพุทธเจ้าสำแดงปาฏิหาริย์ต่ออัญยะดิถีทั้ง ๖ ในเมืองพาราณสี)
- พระธาตุ “มหาจานุกํง” พระธาตุคางเบื้องซ้าย
- เป็นที่อันประเสริฐนักเป็นที่ พระพุทธเจ้าทั้งหลาย สร้างโพธิสมภาร มาจุต๋นจุองค์แล
- พระพุทธเจ้า เคยมาบำเพ็ญบารมี ๒ ชาติ สมัยเป็นพระโพธิสัตว์ คือ เป็นพญานาคราชา และ เป็นกษัตริย์ชื่อ “พระยาปรัมมะโฆสา”
เมื่อเดินทางมาถึงที่พระธาตุม่วงคำนี้ อุปสรรคเกิดขึ้นแล้วสิ ต้องเกริ่นก่อนว่า ก่อนหน้าที่จะเดินทาง รถเกิดความร้อนแล้วได้ไปเปลี่ยนปั๊มหม้อน้ำอันใหม่เรียบร้อย เช็คทุกอย่างว่า ok แต่หลังจากเหตุการณ์วันนั้น รถขับไปก็มีอาการกระตุก ไอ้เราคิดว่าหัวฉีดคงมีปัญหา พยายามแก้ไขปัญหาก่อน เพราะรู้ดีว่า ต้องขับรถระยะทางไกลหลายพันกิโล ต้องแบกของหนัก และที่สำคัญต้องขึ้นดอยตลอด (ส่วนมากพระบรมสารีริกธาตุมักประดิษฐานอยู่บนดอย) และแล้วอุปสรรคก็มาถึง พอถึงวัดพระธาตุม่วงคำ ก็ขับรถจะขึ้นไปกราบพระเจดีย์ ซึ่งตั้งอยู่บนยอดเขาชัน พอไปได้สักพัก อ้าวรถไม่มีกำลัง พยายามหลายหนแต่ขึ้นไม่ได้เลย เลยต้องถอยรถลงมา แล้วขับไปตรงที่มีศาลาอยู่ตรงปลายบันไดนาค ทันใดที่ลงมา มองไปที่บันไดนาค ที่จะเดินขึ้นไป แต่ก็ต้องกราบพระธาตุตรงนั้น เพราะบันไดสูงมาก แล้วต้องมีภาระกิจไปถวายกรอบรูป อีกหลายวัดมาก แต่ก็คิดอยู่ในใจว่า รถเราจะไปรอดไหมหนอ เพราะมีอีกหลายดอยรออยู่
ขณะที่เราเดินลงมาจากรถ มองไปไม่มีพระหรือไม่มีใครอยู่ตรงนั้นเลย แต่มีหมาเห่าจำนวนมาก จนกระทั่งหลวงพ่อออกมา (ประวัติวัดนี้มีเกี่ยวกับหมาคำ) หลังจากนั้น ก็ได้ไปถวาย กรอบรูปแสดง “พระบรมสารีริกธาตุส่วนสำคัญ ที่ประดิษฐานในประเทศไทย” เรียบร้อยแล้ว และได้ทำบุญกับวัดไว้อีกจำนวนหนึ่ง และหลวงพ่อได้มอบ “ตำนานอันศักดิ์สิทธิ์” ของวัดไว้ให้เล่มหนึ่ง ซึ่งจะทราบประวัติของวัดได้เป็นอย่างดี ตั้งแต่สมัยพุทธกาล ที่พระพุทธเจ้าเสด็จมาตรงวัดนี้ และพระพุทธองค์ได้ตรัสถึงอดีตชาติของพระพุทธองค์ไว้อย่างละเอียด
ประวัติมีว่า “เจ้านรนันทไชย” เจ้าผู้ครองนครลำปางเป็นผู้ค้นพบ และได้มีพระเถระผู้ใหญ่ ทางคณะสงฆ์จังหวัดลำปางได้บูรณะปฏิสังขรณ์ปฏิบัติสืบกันเป็นลำดับมา
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
ตำนานวัดพระธาตุเจ้าดอยม่วงคำ อันศักดิ์สิทธิ์ คัดลอกมาจากต้นฉบับเดิมเป็นคัมภีร์ใบลานภาษาพื้นเมือง จะขอสรุปโดยสั้นๆ ดังนี้
พระพุทธเจ้าได้ตรัสกับพระอานนท์ เราทั้งหลายจะพากันเสด็จไปสู่ดอยคำเตอะ พระพุทธองค์ พาพระภิกษุ ๑๕๐๐ รูป ไปสู่ดอยคำบัดเดี๋ยวนั้น
พระอานนท์ผู้อุปัฏฐากกปูอาสนะให้พระพุทธเจ้า นั่งริมปากโหมังขุมคำ เมื่อพระพุทธเจ้านั่งอยู่แล้ว ก็เนรมิตในฐานะที่นั้น ให้มีให้มืดมนเป็นเมฆหมอก ๗ วัน ๗ คืนบังเกิดให้ฝนตกลงมาในบ้านในดอย อันเป็นอันหนาว และเย็นนัก
ยักษ์เย็น ผีเข็น พงดงทั้งหลาย เขาก็มีความยินดีเขาก็ยกมือกราบไหว้พระพุทธเจ้า ยามนั้นพระส้ตถา ตนวิเศษ ก็แผ่รัศมีส่องแจ้งทั่วดงดอย พระองค์กระทำสำเนียงเสียงขึ้นถึงพรหมโลก ท้าวจตุโลกทั้ง ๔ อินตา พรหม เทวบุตร เทวดาทั้งหลาย ยักษ์เย็น ผีเข็น กุมภรรณ์ กันทะ ครุฑนาคน้ำ ก็พากันมาสู่ระดับฟังพระธรรมเทศนาแห่งพระศรีสัพพัญญูพระพุทธเจ้า
แล พระพุทธเจ้าก็นำมายังสัจธรรมทั้ง ๔ มาเทศนาให้บริษัททั้งหลาย สดับรับฟัง
หั้นแล ในเมื่อแล้วสัจธรรมทั้ง ๔ แล้ว ดังอั้นบริษัททั้งหลายบางคนก็ได้ถึงโสดา ถึงสถิตากา และอนาคา บางคนก็ถึง อรหันต๋า ตามบุญสมภารแห่งตน อันได้กต๋าธิการมาแต่ก่อน ก็มีอันนั้นแหละ
ภควาอันพระพุทธเจ้าทั้งหลายกล่าวอินทราพร้อมท้าวจตุโลกทั้ง ๔ ว่ามหาราชะ ดูรา มหาราช ในฐานะที่ดอยโหม้งขุมคำนี้ เป็นที่อันประเสริฐนักเป็นที่ พระพุทธเจ้าทั้งหลาย สร้างโพธิสมภาร มาจุต๋นจุองค์แล
ส่วนต๋นกูตถาคต อันมีชื่อว่า “โคตมะ” นี้จะเอาพระเกศามาบรรจุไว้ที่นี้ ๘ เส้น และว่าอั้นแล้วยามนั้นพระมหาอนันทะและพระภิกษุทั้งหลาย ๑๕๐๐ รูปอินตา พรหม ยมราช เทวบุตร เทวดา ท้าวจตุโลกทั้ง ๔ ก็มีใจ๋จมจื่นยินดีมากนักและพากันนำเอาพระเกศา ๘ เส้น ต่อพระหัตถ์แห่งพระพุทธเจ้า
ก็นำมาใส่ผอบคำ อบรมด้วยกันธะ ของหอมต่างๆ แล้วพระยาอินทร์ก็ลงบรรจุไว้ในโหมังขุมคำล้ออันลึกได้ ๕๐ วา นั้นแล้ว
พระยาอินทร์ก็ใช้พระวิษณุกรรมเทวบุตร นำเอา “กิ่งไม้กำประ” คือไม้มะม่วงที่พระพุทธเจ้าสำแดงปาฏิหาริย์อันมีอัญยะติถีทั้ง ๖ ในเมืองพาราณสีมาแล้ว พระยาอินทร์ก็รับกิ่งไม้จากพระวิษณุกรรมเทวบุตร
และพระยาอินทร์ก็ตอกไว้ลงที่ปากโหม้งขุมคำ แล้วดังอั้น พระพุทธเจ้ากล่าวแก่เทวบุตร เทวดาว่า ดูรา มหาราช ตั้งแต่นี้ต่อไปภายหน้า ในฐานะอันนี้ก็ดีจะได้ชื่อว่า “ดอยม่วงคำ” แลตัวตถาคตนิพพานไปแล้วอั้นสาวกแห่งตัวตถาคตจะนำ พระมหาธาตุ “มหาจานุก์” คือ กระดูกคางข้างซ้ายแห่งกูตถาคต มาบรรจุไว้ที่นี่แถม บ่ออั้นแล
นอกจากนี้พระพุทธองค์ยังกล่าวถึงอดีตชาติสมัยที่ท่านบำเพ็ญเป็นพระโพธิสัตว์ มายังสถานที่แห่งนี้ถึง ๒ ชาติ
อานันโต ดูรา อานันทะ ในฐานะที่นี่เป็นที่อันประเสริฐ หาที่อันจักเสมอบ่ได้แล ดูรา อานันทะ กูตถาคตเกิดมาสองชาติ กูตถาคตก็มากระทำฐานะในที่นี้ คือ ดอยม่วงคำเป็นที่อาศัยบำเพ็ญธรรมแล
เรื่องของพระโพธิสัตว์ “พระยาปรัมมะโฆสา” ก็จะอยู่ในเรื่อง หมาคำ ตำนานของวัด ซึ่งอาจจะยาวไปถ้านำมาลงในโพสต์นี้ทั้งหมด
กูตถาคตได้เกิดมาเป็นพญานาค ในการก่อน กูตถาคตมาอาศัยยังฐานะที่นี้ กูตถาคตตายจากการเป็นพระยานาค ได้เกิดเป็น “พระยาปรัมมะโฆสา” ก็ได้มาอาศัยดอยม่วงคำที่นี้สร้างสมภาร
——————————-
วัดพระแก้วดอนเต้าสุชาดาราม
๑๐๖ ถนนพระแก้ว ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง
ประดิษฐานพระเกศาธาตุของพระพุทธเจ้า, พระธาตุมะแกว (หัวใจ)
และเคยเป็นที่ประดิษฐานของพระแก้วมรกต (องค์ที่ประดิษฐานอยู่ ณ วัดพระธาตุลำปางหลวงปัจจุบัน
เป็นวัดเก่าแก่นับพันปี เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร (พระแก้วมรกต) ตั้งแต่ปีพ.ศ. ๑๙๗๙ เป็นเวลานานถึง ๓๒ ปี ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ที่วัดพระธาตุลำปางหลวง
เหตุที่วัดนี้ได้ชื่อว่า “วัดพระแก้วดอนเต้า” มีตำนานกล่าวว่า พระมหาเถระแห่งวัดนี้พบแก้วมรกตในแตงโม (ภาษาเหนือเรียกว่า “หมากเต้า”) และนำมาแกะสลักเป็นพระพุทธรูป และต่อมาได้อัญเชิญไปประดิษฐานที่วัดพระธาตุลำปางหลวงจนถึงปัจจุบัน
สิ่งสำคัญที่มีอยู่ในวัดนี้ ได้แก่
– องค์พระบรมธาตุดอนเต้า พระเจดีย์องค์ใหญ๋ซึ่งบรรจุพระเกศาธาตุของพระพุทธเจ้า
– วิหารพระนอน ประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์ ที่มีอายุเก่าแก่พอๆ กับวัดนี้
– วิหารหลวง ประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย
– วิหารพระเจ้าทองทิพย์ สร้างโดยพระนางจามเทวี อายุกว่า ๑๐๐๐ ปี เป็นที่ประดิษฐานพระเจ้าทองทิพย์ ศิลปะสมัยเชียงแสน
– มณฑปหรือพญาธาตุ ศิลปะแบบพม่า
– วิหารลายคำฝีมือช่างเชียงแสน ภายในมีจิตรกรรมฝาผนัง มีลวดลายทองประดับตามส่วนต่างๆ เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปเชียงแสน
– พิพิธภัณฑสถานแห่งล้านนา อันเป็นแหล่งรวมศิลปวัตถุแบบล้านนา เช่น สัตตภัณฑ์ เครื่องถ้วยกระเบื้อง พระพุทธรูป เป็นต้น
———————–
หลังจากนั้นก็ไปต่อกันที่สุสานไตรลักษณ์ ไปกราบสักการะ หลวงปู่เกษม เขมมโก เมื่อได้สักการะหลวงปู่เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ก็ขับรถไปต่อกัน คราวนี้ต้องข้ามป่า ไปจังหวัดพะเยากันแล้ว (ในวันเดียวกัน)
ติดตามตอนต่อไป……
https://www.facebook.com/share/p/1AWBP3RYs4
